Ilmiy maqolalarda SI’dan foydalanish
Sun’iy intellektdan yordamchi vosita sifatida foydalanish mumkin, ammo faqat shaffof va mas’uliyatli tarzda. Sun’iy intellekt maqola muallifi bo‘la olmaydi, matn uchun barcha javobgarlik esa doimo insonga tegishli bo‘ladi.
Batafsil
Zamonaviy jurnallar qo‘lyozma tayyorlashda SI vositalaridan foydalanish holatlariga tobora ko‘proq duch kelmoqda. Asosiy yondashuv shunday: SI’dan foydalanish mumkin, ammo agar vosita matn, tahlil yoki vizual kontentning muhim qismini yaratishda haqiqatan qatnashgan bo‘lsa, buni yashirib bo‘lmaydi.
Odatda nimaga ruxsat beriladi
- til tahriri uchun;
- matn tuzilmasini yaxshilash uchun;
- abzatslarni dastlabki shakllantirish uchun;
- agar bu ochiqlansa va muallif tomonidan tekshirilsa, texnik tahlilda yordam uchun.
Nima muammo hisoblanadi
- SI’ni muallif sifatida ko‘rsatish;
- oshkor qilish kerak bo‘lgan joyda SI’dan foydalanishni yashirish;
- tekshirilmagan faktlar, havolalar yoki xulosalarni kiritish;
- maxfiy qo‘lyozmani maxfiylik qoidalarini buzishi mumkin bo‘lgan servislarga yuborish.
COPE va WAME SI muallif hisoblanmasligini va ilmiy nashr uchun javobgarlikni zimmasiga ola olmasligini bevosita ko‘rsatadi. Javobgarlik faqat haqiqiy mualliflarda bo‘ladi.
Muallif nima qilishi kerak
- aniq jurnal qoidalarini tekshirish;
- zarur bo‘lsa buni Methods, Disclosure, Acknowledgements yoki Author Note bo‘limida ko‘rsatish;
- barcha formulirovkalar, faktlar va havolalarni sinchiklab qayta tekshirish.
Eslab qolish muhim
SI — bu vosita, hammuallif emas. Undan faqat shaffof oshkor qilish va natijani to‘liq tekshirish bilan foydalanish mumkin.